असार १९, पाल्पा । पहिले पहिले असार सुरु भएपछि खेतमा हलगोरु नारेर धान रोप्ने प्रचलन थियो । प्राय सबैको घरमा हलगोरु हुने गर्थ्यो। गाउँमा असार लाग्न थालेपछि पालैपालो गोरुले खेत जोत्ने हिलो गर्ने र धान रोप्ने चलन थियो। अहिले भने अल गोरु नारेर रोपाई गर्ने चलन प्राय हराइसकेको छ भन्दा फरक नपर्ला।
कृषीमा आधुनिकताले अहिले हलगोरुको ठाउँ ट्र्याक्टर तथा पावर टिलर, मिनिटिलरले लिएको छ। अहिले ट्र्याक्टर तथा पावर टिलर, मिनिटिलर नपुग्ने ठाउँमा छिटफुट रुपमा गोरुको प्रयोग रहेता पनि पाल्पा लगायत अन्य धेरै जसो स्थानमा किसानले प्रविधिको प्रयोग गर्न थालेको पाइएको छ ।
पाल्पा रामपुरका धनराज श्रेष्ठ भन्छन ‘हलगोरुको ठाउँमा विभिन्न मेसिनरी प्रविधिको प्रयोगमा आएपछि असार लागे पनि विगतका वर्षमा जस्तो पछिल्ला वर्षमा चटारो हुन छोडेको छ, उनले भने ‘बिहान सबेरै खाना खाएर रात नपरुन्जेलसम्म खेतमा जोतेर राति अबेर मात्रै घर फर्कने गरिन्थ्यो, पालोअनुसार गाउँमा सबैका खेतमा पुगेर गोरुले हिलो गरेर धान रोपिन्थ्यो, यसरी धान रोप्दा छुट्टै आनन्द लाग्थ्यो भने हामीलाई खेत जोतेर असारमा राम्रै कमाई गर्ने माध्यम पनि बन्थ्यो।’
उनलाई ट्र्याक्टर गाउँमा नभित्रिँदासम्म बर्खायाम सुरु भएपछि खेतमा धान रोपाइँ गर्न भ्याइनभ्याइ हुन्थ्यो । अहिले भने श्रेष्ठका दिन मध्य असारमा पनि फुर्सदिला बनेका छन् ।
प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले गाउँघरमा गोरुपालन गर्ने चलन हटेको छ। परम्परागत तवरले गोरुका माध्यमबाट रोपिने धान अहिले कृषि यान्त्रिकीकरणको सहायताबाट रोपिन थालिएपछि गोरुपालन गर्न किसानले छाडेका बताउँछन ।
- न्युज बहार संवाददाता
