मंसिर २०, काठमाडौँ । हामी हरेक नेपालीको घर घरमा मह हुने गर्छ । तर हामी सबैलाई थाहा नहुन सक्छ दैनिक मह खादाँ कस्ता स्वास्थ्य लाभहरू मिल्न सक्छ ? महलाई सामान्य तरिकाले दैनिक सेवन गर्नाले यस्ता फाइदाहरु हन्छन ।

महमा एन्टिअक्सिडेन्ट हुन्छ, जसले शरीरमा फ्री रेडिकलसँग लड्न मद्दत गर्छ। फ्लाभोनोइड्स र फेनोलिक एसिड सहित यी एन्टिअक्सिडेन्टहरूले अक्सिडेटिभ तनाव कम गर्न र हृदय रोग र क्यान्सर जस्ता दीर्घकालीन रोगहरूको जोखिम कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ।

महमा एन्टिब्याक्टेरियल र एन्टिफंगल गुणहरू छन्, जसले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई मद्दत गर्न सक्छ। विशेष गरी जब तातो पानी र कागतीको साथमा यसको सेवन गरिन्छ यसले शरीरलाई संक्रमणहरूबाट लड्न मद्दत गर्न सक्छ।

ग्लुकोज र फ्रक्टोज सहित महमा पाइने प्राकृतिक पोषक तत्वले छिटो उर्जाको स्रोत प्रदान गर्दछ। यसले यसलाई एथलीटहरू वा दिनको समयमा प्राकृतिक ऊर्जा बढावा चाहिने व्यक्तिहरूको लागि एक आदर्श खाना बनाउने गर्दछन।

महले पेटमा राम्रो ब्याक्टेरियाको वृद्धिलाई बढावा दिएर पाचनमा मद्दत गर्न सक्छ। यसमा हल्का रेचक गुणहरू पनि हुन्छन त्यसैले तातो पानीसँग सेवन गर्दा यसले कब्जियतको समस्यालाई पनि मद्दत गर्न सक्छ ।

शताब्दीयौंदेखि घाँटी दुखाइ र खोकीलाई कम गर्न महको प्रयोग हुँदै आएको छ। यसले घाँटीलाई कोट गर्न र सुखदायक राहत प्रदान गर्न सक्छ, र यसको एन्टिमाइक्रोबियल गुणहरूले संक्रमणसँग लड्न मद्दत गर्दछ।

मह परम्परागत रूपमा छालाको हेरचाहमा प्रयोग गरिन्छ। यसको प्रयोगले छालालाई मोइश्चराइज गर्न र यसको एन्टिब्याक्टेरियल गुणहरूले मुँहासेसँग लड्न र निको पार्न मद्दत गर्न सक्छ।

महले दिमागमा मेलाटोनिनको रिलीजलाई बढावा दिन सक्छ, विशेष गरी तातो दूधसँग सेवन गर्दा। यसले निद्राको गुणस्तर सुधार गर्न र अनिद्रामा मद्दत गर्न सक्छ।

मह एक चिनी भए तापनि यसमा नियमित चिनीको तुलनामा कम ग्लाइसेमिक इन्डेक्स हुन्छ, जसको अर्थ यसले रगतमा चिनीको मात्रामा ढिलो वृद्धि गर्छ। यो परिष्कृत चिनीको लागि राम्रो विकल्प हुन सक्छ ।

महले रक्तचाप कम गर्न, कोलेस्ट्रोल कम गर्न र रक्तसञ्चार सुधार गर्नका लागि मद्दत गर्छ र यी सबै मुटुको स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक छन्।

घाउ निको पार्ने गुणका लागि महको प्रयोग गरिन्छ। यसले संक्रमणलाई रोक्नुका साथै निको पार्ने कामलाई बढावा दिन्छ।

महको धेरै फाइदाहरू छन तर पनि यो चिनीको एक रूप हो, त्यसैले मधुमेह भएकाहरूले यसको सेवन गर्दा विशेष ध्यान दिन जरुरी छ । महका फादाहरु लिनको लागि सधैं कच्चा, अप्रशोधित मह खानु उचित हुन्छ ।

• सृजना प्याकुरेल